Toekomst van Uitgeest

De gemeente Uitgeest onderzoekt samen met onderzoeksbureau Necker de eigen bestuurskracht. Met de uitkomsten zijn toekomstscenario’s opgesteld. 

Dit onderzoek vindt plaats in opdracht van de gemeenteraad van Uitgeest. Bureau Necker voert het onderzoek uit. 

De gemeenteraad van Uitgeest heeft op 11 december 2025 besloten om te verkennen of een fusie met Castricum en Heiloo in de toekomst mogelijk is. Het gaat om een verkenning: er is nog géén besluit genomen om daadwerkelijk te fuseren.

De gemeenteraad wil weten op welke manier zij ervoor kan zorgen dat op de langere termijn de opgaven van Uitgeest worden opgepakt en de dienstverlening aan de inwoners op orde is. Op 9 november 2023 nam de raad het besluit om een onderzoek in te stellen naar de bestuurskracht van de gemeente. 

Onder andere waren de financiën van de gemeente en de ambtelijke samenwerking met Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo (BUCH) onderwerp van onderzoek. 

Op basis van het bestuurskrachtonderzoek heeft de gemeenteraad de toekomstscenario’s voor de gemeente Uitgeest besproken.

Het doel van dit onderzoek is om met een open blik en deskundige begeleiding te kijken naar de beste toekomst van de gemeente Uitgeest. De gemeenteraad is actief betrokken bij de voortgang van het onderzoek. 

Bovendien vindt de raad het belangrijk dat de inwoners van Uitgeest de kans krijgen om hun visie en oordeel te delen over deze toekomstscenario's.  

De gemeenteraad voert het onderzoek daarom samen met een deskundig bureau (Necker) uit. Dit is tot nu toe gebeurd in de volgende stappen:

• Necker houdt een verkennend onderzoek. Hierin voeren zij oriënterende gesprekken met bestuurders, inwoners van Uitgeest en medewerkers uit de BUCH organisatie.
• Eind maart-begin april 2024 stelt de gemeenteraad een meetlat vast met criteria die de raadsleden belangrijk vinden voor de toekomst van de gemeente. Dit kan bijvoorbeeld gaan over het voorzieningenniveau in de gemeente en de hoogte van de woonlasten. Zie meetlat bestuurskracht Uitgeest (pdf, 269 KB) (raad 8 april 2024).
• In april 2024 houdt Necker een groot onderzoek aan de hand van de meetlat. Een belangrijk deel van dit onderzoek is een Inwonersconsultatie. Alle inwoners van Uitgeest worden via een online onderzoek gevraagd om hun mening te geven over wat zij belangrijk vinden voor de toekomst van Uitgeest.
• De uitkomsten van dit onderzoek (pdf, 1 MB) en de resultaten van de inwonersconsultatie (pdf, 2 MB) worden in juni 2024 opgeleverd aan de gemeenteraad.
• Aan de hand van deze uitkomsten heeft de gemeenteraad naar 3 toekomstscenario’s gekeken:
  1. Een zelfstandig gemeente blijven met een betere samenwerking in de BUCH organisatie.
  2. Zelfstandig gemeente blijven met weer een eigen ambtelijke organisatie.
  3. Op termijn fuseren met één of meer andere gemeenten.
• De gemeenteraad werkt samen met de onderzoekers deze scenario’s uit aan de hand van het onderzoek. De 3 scenario’s zijn uitgewerkt in een notitie (pdf, 676 KB).
• Op 30 september 2024 was er een openbare bijeenkomst waarin inwoners hun aandachtspunten aan de gemeenteraad konden doorgeven. Lees de memo terug (pdf, 258 KB).
• De gemeenteraad van Uitgeest stemde op donderdagavond 30 januari 2025 in met het principevoorstel om te fuseren met 1 of meer gemeenten. In de stemming waren 11 raadsleden voor het besluit en 4 raadsleden tegen het besluit. De mogelijkheid tot fusie wordt vanaf nu verder onderzocht.
• De mogelijkheid tot fuseren start met een regionale verkenning en gesprekken met gemeenten in de regio. Deze vinden in de maand februari 2025 plaats. In april 2025 volgt besluitvorming over de uitkomsten van de verkenning en het vervolg.
• Eind maart 2025 werd bekend dat het college aan de raad voorstelt om 3 scenario’s voor fusie verder te onderzoeken. Dat zijn (in alfabetische volgorde):
  • fusie met Alkmaar
  • fusie met Castricum en Heiloo
  • fusie met Heemskerk
• Op 17 april 2025 besloot de gemeenteraad dat het akkoord gaat met het onderzoeken van deze 3 scenario’s. 10 raadsleden stemden voor het voorstel, 3 waren tegen (2 raadsleden waren afwezig).
• In oktober 2025 zijn alle inwoners van Uitgeest opnieuw uitgenodigd om hun mening te geven via een online enquête. De onderwerpen waren onder andere verwachtingen, wensen en zorgen over de 3 fusie mogelijkheden. De resultaten van de inwonersconsultatie zijn te vinden in de rapportage Verdiepend onderzoek fusiescenario’s (pdf, 895 KB).
• In oktober 2025 sprak de gemeenteraad van Uitgeest ook met de gemeenteraden van Alkmaar, Castricum/Heiloo en Heemskerk.
• In november 2025 organiseerde de gemeente 2 bijeenkomsten over de bestuurlijke toekomst van Uitgeest. Tijdens deze avonden spraken we met inwoners en organisaties over hun wensen, zorgen en aandachtspunten. Van de gesprekken tijdens deze bijeenkomsten maakten we verslagen:
  • Verslag gesprek maatschappelijke organisaties (pdf, 94 KB)
  • Verslag gesprek inwoners (pdf, 125 KB)
• Op 4 december 2025 (commissie) en 11 december 2025 (raadsvergadering) vergaderde de gemeenteraad over de fusiescenario’s en het vervolg van het traject. Via het raadsinformatiesysteem(Verwijst naar een externe website) vindt u alle documenten die horen bij deze vergadering.
• De gemeenteraad van Uitgeest heeft in de raadsvergadering van 11 december 2025 besloten om als eerst te verkennen of een fusie met de gemeenten Castricum en Heiloo in de toekomst mogelijk is. In deze fusie ziet de raad een positief toekomstperspectief voor Uitgeest en de Uitgeesters. Ook is er maatschappelijk draagvlak voor. 
  14 raadsleden stemden vóór het voorstel, en 1 raadslid stemde tegen het voorstel. De meerderheid van de leden van de gemeenteraad van Uitgeest heeft daarmee een voorkeur voor dit scenario. Dat komt door de vergelijkbare karakters van de dorpen, de al bestaande samenwerking met Castricum en Heiloo binnen de BUCH, continuïteit van beleid en dienstverlening en de bestuurskracht die ontstaat bij het vormen van een nieuwe, grotere gemeente.
  Dat neemt niet weg dat de gemeenteraad van Uitgeest in het fusiescenario met Heemskerk ook een positief toekomstperspectief ziet. Mochten Uitgeest, Castricum en Heiloo er niet uitkomen in de verkenning die nu start, dan gaat Uitgeest graag het gesprek aan met Heemskerk om deze fusievariant te verkennen. 

Toelichting onderzoek 3 scenario's

• De uitleg over de keuzes voor dit vervolgonderzoek staat in de Notitie bestuurlijke toekomstscenario’s en vervolgproces (pdf, 508 KB).
• De raad stelde ook de Nota van kernkwaliteiten (pdf, 811 KB) vast.
• U kunt de overige stukken (‘Gespreksverslagen verkenning’ en ‘Rapportage regionale verkenning’) vinden via het raadsinformatiesysteem, vergadering 17 april(Verwijst naar een externe website).

Heeft u vragen over het onderzoek of wilt u de onderzoekers iets meegeven? Mail dan naar de secretaris van het onderzoeksteam: lennart@necker.nl(Verwijst naar een e-mailadres).