Speech 4 mei burgemeester Sebastiaan Nieuwland

Hieronder leest u de speech die is uitgesproken door burgemeester Nieuwland tijdens de dodenherdenking van 4 mei 2026 in Uitgeest.

"Dames en heren, beste inwoners van Uitgeest,

We zijn hier vanavond samen. Op deze plek, na een route langs herinneringen in ons dorp, bij het spoor, langs de Stolpersteine en het Veteranenplantsoen. En na het moment van bezinning in de kerk staan we hier stil, in de open lucht. In vrijheid.

We staan stil bij de mensen die hun leven verloren door oorlog en geweld. Toen. En nog altijd, ergens in de wereld, nu, op dit moment. Herdenken is niet alleen terugkijken. Het is ook kijken naar wat voor ons ligt. Het is jezelf de vraag stellen: wat betekenen deze verhalen vandaag, voor ons, hier in Uitgeest?

Elk jaar staat voor mij een thema centraal wat ik graag met u, de inwoners, bespreek tijdens verschillende momenten. Dit jaar is dat: Blijf bij je verhaal, zoek naar verbinding.

Het is een thema dat raakt aan wat herdenken werkelijk is. Want eenieder die wij vandaag gedenken, had een eigen verhaal. Het zijn die verhalen die we blijven doorgeven, omdat ze ons laten zien wat er op het spel staat wanneer vrijheid verdwijnt.

De Stolpersteine hier in Uitgeest vertellen het verhaal van de Joodse Familie Nol. Middelweg 20 in Uitgeest was het laatste adres waar zij in vrijheid woonden. Een deel van het gezin vluchtte vanuit Uitgeest naar een onderduikadres in Haarlemmermeer en werd vervolgens verraden. De meeste gezinsleden zijn naar diverse vernietigingskampen gedeporteerd en daar vermoord. Hoe heftig ook, dit verhaal verdient het om verteld te worden. Het zorgt voor de verbinding die we juist nu zo hard nodig hebben.

Want laten we eerlijk zijn: verbinding is niet vanzelfsprekend. Ook hier in Uitgeest. We leven in een tijd waarin verschillen soms groter lijken dan ze zijn. Waarin meningen snel tegenover elkaar komen te staan. En het kan zó verleidelijk zijn om je terug te trekken in je eigen gelijk.

In de televisieserie Het Verhaal van Nederland, wordt de Tweede Wereldoorlog verteld vanuit het perspectief van Nederland. We zien dat de geschiedenis van ons land geen rechte lijn is, maar een verzameling van verhalen. Verhalen van moed en van angst. Van uitsluiting en van solidariteit. Van mensen die wegkeken, maar ook van mensen die opstonden. Wat mij opvalt is dat mensen, zelfs in het heetst van de strijd, altijd op zoek waren naar verbinding.

De afzonderlijke verhalen laten ons zien wat verbinding betekent: niet alleen wanneer het makkelijk is, maar juist wanneer het schuurt.

Mijn advies: blijf bij uw verhaal. Sta voor wat u gelooft, voor wat u heeft meegemaakt. Het is wat u vormt als individu. Uw verhaal doet ertoe. En al die individuele verhalen samen, maakt ons tot wie we zijn. Wereldburgers, Nederlanders, Uitgeesters. Verschillen moeten geen bedreiging meer zijn, maar juist een kans om elkaar beter te begrijpen. De verhalen van toen herinneren ons dat verbinding belangrijk is. Ze laten zien wat er kan gebeuren als mensen niet meer naar elkaar luisteren, als angst en uitsluiting de overhand krijgen.

Vandaag herdenken we hen die hun vrijheid hebben gegeven voor de ander. In stilte. In verbondenheid. Morgen gaan we weer verder en vieren we de vrijheid. Het gaat misschien ongemerkt, maar we hebben er elk moment van de dag mee te maken.

Dus laten we de verhalen blijven vertellen. Laten we ze levend houden, in verbinding met elkaar. Zo blijft vrijheid niet alleen iets is van het verleden, maar is het iets dat we samen blijven dragen.

Dank u wel."